Bolesne miesiączkowanie – co może pomóc i kiedy warto szukać pomocy?

Ból pojawiający się w trakcie menstruacji wynika zwykle z naturalnych procesów zachodzących w macicy. Jeśli jednak jest silny i dokuczliwy, może być sygnałem problemu wymagającego diagnostyki. Jak złagodzić ból miesiączkowy i kiedy warto porozmawiać o nim z lekarzem?

Spis Treści

Przyczyny bolesnego miesiączkowania

Ból podczas miesiączki może być pierwotny lub wtórny. W pierwszym przypadku jego źródłem jest nadmierna produkcja prostaglandyn, czyli tzw. mediatorów stanu zapalnego. Związki te pełnią w organizmie różnorodne funkcje, m.in. odpowiadają za rozwój i podtrzymywanie reakcji zapalnej oraz dolegliwości bólowych, a w macicy wywołują skurcze mięśniówki potrzebne do złuszczenia jej wyściółki. Im więcej prostaglandyn, tym silniejsze skurcze, gorsze ukrwienie tkanek i większy ból.

Z kolei wtórne bolesne miesiączkowanie ma związek z konkretnymi schorzeniami, takimi jak:

· endometrioza – tkanka podobna do błony śluzowej macicy rozwija się poza nią (np. w jajowodach czy jajnikach),

· mięśniaki – łagodne guzy w ścianie macicy,

· choroby zapalne miednicy mniejszej – infekcje narządów rodnych mogące prowadzić do uszkodzeń tkanek i przewlekłego bólu,

· zwężenie szyjki macicy – utrudnia odpływ krwi i zwiększa ciśnienie w jej wnętrzu^[1].

Jak złagodzić ból podczas okresu?

Preparatami pierwszego rzutu w łagodzeniu bólu miesiączkowego są niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), które wpływają bezpośrednio na jego przyczynę. Hamują one aktywność enzymów COX (cyklooksygenaz), odpowiedzialnych za syntezę prostaglandyn, co może prowadzić do osłabienia skurczów macicy i redukcji odczuwanych dolegliwości.

Przedstawicielem NLPZ jest np. deksketoprofen, który jest stosowany w leczeniu bólu o natężeniu lekkim do umiarkowanego. Wyróżnia się on niewielkim ryzykiem działań niepożądanych, także tych w obrębie przewodu pokarmowego. Dlatego tabletka przeciwbólowa z deksketoprofenem może być stosowana na pusty żołądek, co przyspiesza jej początek działania^[2]. Uzupełniająco stosuje się też leki rozkurczowe (np. drotawerynę), które zmniejszają napięcie mięśni gładkich.

Pomocne bywają również metody domowe, np.:

· ciepłe okłady – działają rozluźniająco i poprawiają ukrwienie,

· umiarkowana aktywność fizyczna – zwiększa wydzielanie endorfin, które naturalnie łagodzą ból,

· napary ziołowe, np. z rumianku, melisy, imbiru – wykazują właściwości przeciwzapalne, wyciszające i rozkurczowe.

Kiedy bolesne miesiączki wymagają konsultacji z lekarzem?

Ból miesiączkowy nie powinien być bagatelizowany, ponieważ jego przyczyny nie zawsze są fizjologiczne. Wizyta u lekarza jest wskazana, gdy:

· dolegliwości nie ustępują mimo stosowania leków lub nasilają się z cyklu na cykl,

· ból pojawia się nagle i ma bardzo duże natężenie,

· krwawienia miesiączkowe są obfite lub długie,

· występują objawy niedokrwistości, np. osłabienie, zawroty głowy, duszność,

· cykle są wyraźnie nieregularne.

Z bolesnym miesiączkowaniem zmaga się wiele kobiet, jednak nie oznacza to, że jest on całkowicie naturalny. Jeśli dolegliwości podczas okresu wywołują niepokój, warto poszukać ich przyczyny. Być może wynikają z określonego schorzenia lub zaburzeń hormonalnych, których leczenie pozwoli zapanować nad bólem menstruacyjnym.

^[1] Begum, M., Das, S., & Sharma, H. K. (2016). Menstrual disorders: causes and natural remedies. Journal of Pharmaceutical, Chemical and Biological Sciences, 4(2): 307-320.

^[2] Woroń, J., & Wordliczek, J. (2017). Połączenie tramadolu z deksketoprofenem w praktyce klinicznej: postęp w leczeniu bólu. Lekarz POZ, 3(1): 61-67